Together We Share - Cùng nhau chia sẻ

Thứ Năm, 7 tháng 1, 2016

Kỉ luật và học tập – làm thế nào để chúng ta, những bậc phụ huynh, có thể khuyến khích “con ngoan” và có thái độ tích cực đối với việc học ở trẻ

Kì vọng

Trước tiên, bạn cần đảm bảo rằng kì vọng của bạn đối với hành vi của con phải thực sự thực tế và phù hợp với lứa tuổi. Với trẻ nhỏ, điều này vô cùng quan trọng bởi thời gian tập trung của trẻ khá ngắn và khả năng ghi nhớ và nhớ thông tin của trẻ hạn chế. Như lẽ tư nhiên, trẻ nhỏ thường không xử sự một cách lí trí, đồng thời cũng thiếu sự đồng cảm cần thiết. Trẻ không có khả năng hiểu được những ảnh hưởng từ hành vi của mình đối với người khác. Thế nên, các giải thích về những điều bạn cho rằng thích hợp và tại sao bạn nghĩ con nên hoặc không nên làm gì , sẽ trở nên ‘dài dòng’, khó hiểu và không hiệu quả tí tẹo nào cả.

Thiết lập nguyên tắc

Trẻ nhỏ và các nguyên tắc của người lớn thiết lập thường không đi đôi bởi trẻ sẽ không thể nhớ hết một loạt các nguyên tắc và càng thách thức hơn khi phải áp dụng các nguyên tắc đó cho từng tình huống phù hợp. Tuy nhiên, trẻ sẽ nhớ các nguyên tắc đơn giản nếu chúng được diễn đạt như những câu lệnh hướng dẫn. Trẻ cũng sẽ phản ứng tốt hơn khi người lớn giải thích lí do cho việc tại sao trẻ nên hoặc không nên làm gì, sử dụng ngôn ngữ đơn giản. Vậy nên, hãy cố gắng lưu ý yếu tố ‘đơn giản’ này khi tương tác với con nhỏ nhé! Ví dụ như cái lò rất nóng, nó có thể làm đau con đấy; nếu chúng ta đập mạnh vào kính, nó sẽ vỡ; có những thứ rất đặc biệt, vì thế, chúng ta không chạm vào, v.v..

Hậu quả

Trẻ bắt đầu hiểu được hậu quả đơn giản của các hành động nhưng trẻ sẽ không nhớ chúng hoặc hành động theo đúng như thế, nếu không có nhiều hỗ trợ và nhắc nhở. Đưa ra các “Hậu quả tích cực”, ví dụ như: nếu con chia sẻ, mọi người sẽ thích chơi cùng con, hoặc mẹ rất hài lòng khi con lắng nghe chăm chú, v.v.. là cách rất hữu ích khi khích lệ hành vi mà bạn muốn thấy. Tuy nhiên, kì vọng việc những trẻ còn rất nhỏ cân nhắc cảm giác của người khác thường không thành công bởi cho đến khi lớn lên tầm 5 tuổi, phần lớn, khả năng đồng cảm ở trẻ còn hơi hạn chế. Bạn nên tránh quản lí hành vi bằng cách đưa ra “hậu quả tiêu cực”. Dùng “hậu quả tiêu cực” để “nhát” hay hù doạ sẽ nhanh chóng đưa bạn vào ngõ cụt, và về lâu về dài, sẽ không đem lại hiệu quả bền vững trong việc quản lí hành vi của con trẻ. Tránh đưa ra các “dọa dẫm” bạn không thể làm theo hoặc không sẵn lòng làm theo bởi trẻ sẽ sớm nhận ra thông điệp – “những gì bạn nói không thực sự có nhiều trọng lực. Mẹ/bố hù thế thôi chứ sẽ không phạt như thế đâu”! Nếu bạn thực sự cần phải sử dụng hậu quả tiêu cực, hãy dùng nó thật ngắn gọn và đơn giản. Ví dụ như: Một phút ngồi ở một nơi nào đó hoặc tịch thu đồ chơi một lúc.

Xin lưu ý, với trẻ rất nhỏ (30 tháng trở xuống), sau khi sử dụng biện pháp ‘hậu quả tiêu cực’, hãy nhanh chóng tiếp tục công việc / trò chơi / hoạt động bị giáng đoạn vui vẻ bình thường vì….ở lứa tuổi này, chỉ sau mấy phút con bạn có thể đã quên sạch việc “tày trời” gì mình đã gây ra! Trẻ em cũng như người lớn, “nhai” lạ lỗi lầm của ai đó sẽ không mang lại lợi ích gì.

Lựa chọn

Một mẹo giúp con hành động theo cách mà bạn muốn: cho con chọn lựa. Trẻ nhỏ thường xuyên ‘kiểm tra ranh giới’ để xem chúng được quyền làm gì và làm gì sẽ bị ngăn cản. Nói nộm na là “xem ta có quyền lực” gì với mọi người xung quanh. Ví dụ, nếu bạn muốn con mặc đồ và con thì không sẵn lòng, hãy thử hỏi con thích mặc áo phông đỏ hay áo phông xanh? Hôm nay mặc quần ngắn hay quần dài nhỉ? Con muốn chia sẻ với bạn chiếc xe tải hay xe hơi? Hôm nay chúng ta sẽ ăn đậu hay cà rốt? Trẻ nhỏ thích cảm thấy rằng chúng đang làm chủ các quyết định của mình thay vì “làm theo” ý của nguời lớn. Bằng cách đưa ra cho chúng các lựa chọn như những ví dụ trên, trẻ nhỏ cảm thấy chúng được tự chủ, đồng thời bạn vẫn đạt được điều mà bạn muốn!

Khen ngợi tích cực và cách nói tích cực

Bằng cách sử dụng khen ngợi tích cực và cách nói tích cực, bạn có thể hướng con đến hành vi mà bạn muốn con thể hiện. “Khen ngợi tích cực”nghĩa là tìm ra điều tốt trong hành vi trẻ đang làm và giải thích với trẻ tại sao bạn thích hành vi đó, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu.

Ví dụ,

Mẹ thực sự rất vui khi con ngoan ngoãn ngồi trong xe đẩy siêu thị, để mẹ có thể mua đồ dễ dàng.

Thật tuyệt vì con nắm tay mẹ khi chúng ta đi bộ, như thế mẹ biết mẹ có thể giữ con an toàn.

Nếu bạn có hơn một đứa con, bạn có thể sử dụng cách khen ngợi tích cực để khuyến khích hành vi tốt giữa các con. Khi một trẻ làm điều gì tốt trong lúc trẻ khác đang cư xử không đúng đắn, hãy lờ đi hành vi ‘xấu’ và khen ngợi đứa trẻ đang làm tốt. Lời khen cần có ý nghĩa không chung chung và trung thực/có thực để có thể khích lệ đứa trẻ không ngoan suy nghĩ lại về hành động đó của mình. Thực sự trẻ con muốn làm hài lòng người lớn và muốn được yêu quý, trẻ sẽ chủ động tìm kiếm khen ngợi tích cực nếu chúng nghe thấy điều đó được đưa ra một cách chân thật. Vì thế, nếu một trẻ ăn ngoan, ngồi ngay ngắn, lắng nghe chỉ dẫn, v.v.. hãy chỉ ra điều đó và khen ngợi, đảm bảo là giải thích đơn giản điều làm bạn hài lòng về hành vi đó. Đứa trẻ mà đang cư xử không tốt sẽ muốn nhận được những lời khen như thế và sẽ thường bắt chước, làm theo hành vi tốt. Khen tích cực là cách chúng ta hướng trẻ lập lại hành vi chúng ta mong muốn. Thế nên, hãy tránh đưa ra các lời khen chung chung. Lời khen không cụ thể sẽ không giúp trẻ nhận ra hành vi được khuyến khích lập lại là hành vi nào.

Lựa chọn cuộc chiến của bạn

Không phải hành vi khộng mong muốn nào cũng cần phải ‘xử’! Hãy sử dụng ‘linh cảm’ của chính bạn để quyết định bạn có cần chỉ ra hoặc sửa từng lỗi nhỏ mà con mắc phải không hay đôi lần bạn có thể vui vẻ bỏ qua những điều gì đó (rõ ràng là không thể bỏ qua nếu hành vi của trẻ trở nên nguy hiểm với chính trẻ hoặc người khác). Đôi khi, sẽ tốt hơn nếu bạn làm sao nhãng (đánh lạc hướng) trẻ để tránh việc hành vi của trẻ trở nên tồi tệ hơn. Đặt con vào một tình huống hay môi trường khác; đưa cho con đồ chơi; đề nghị một hoạt động mới; nói chuyện với con về điều gì đó hoàn toàn không liên quan đến hoàn cảnh mà bạn có thể thấy có ‘nguy cơ’ xảy ra… là vài gợi ý bạn có thể áp dụng để tách con ra khỏi hành vi đang tiến triển theo chiều xấu. Bạn càng nên dùng phương pháp ‘đánh lạc hướng’ này nếu bạn nhận ra rằng con không hề ‘nghịch ngợm’ hay cố ý làm điều ‘xấu’ mà con chỉ là đang khám phá thế giới xung quanh mà thôi.

Cuối cùng khi uốn nắn hành vi của trẻ nhỏ, hãy nhất quán và công bằng cũng như khích lệ tất cả những ai liên quan đến sự dạy dỗ trẻ làm tương tự. Có thể sẽ rất rối rắm cho các con nếu như mẹ, bố, ông bà… có các ý tưởng khác biệt về những hành vi được chấp nhận. Nên để ý rằng ở trung tâm trông trẻ hay trường học, các nội quy và ranh giới thường sẽ chặt chẽ hơn ở nhà. Xây dựng nội quy chặt chẽ ở nhà và có sự nhất quán cao giữa những người lớn sẽ là một chuẩn bị tốt giúp cho trẻ có thể quen nhanh với môi trường trường học sau này. Trẻ luôn phản ứng tốt với các thói quen và sự nhất quán, do đó, khi trẻ còn nhỏ, hãy hạn chế thay đổi và các xáo trộn không cần thiết. Ví dụ bạn cần phải ra ngoài làm việc gì đó và phải mang trẻ theo, cố gắng ra ngoài khi trẻ không mệt hay đói. Tương tự, nếu bạn biết một hoàn cảnh chắc chắn sẽ dẫn đến một hành vi không mong đợi, cố gắng hết sức để tránh nó. Giai đoạn khi con bạn còn nhỏ và chưa “hiểu chuyện” này đương nhiên sẽ không kéo dài mãi mãi, vậy nên hãy cố gắng làm nó đơn giản nhất có thể cho chính bạn và cho con.

Cô Alice Fraser – Thành viên của Nhóm Cùng Nhau Chia Sẻ

Thứ Năm, 31 tháng 12, 2015

KHI BỐ MẸ VÀ CÔ CÙNG TÍCH CỰC

Tôi là giáo viên Tiểu học, cũng đã đi dạy được vài năm. Ngày nào đi dạy cũng ‘có chuyện’, vui có, nhiều lúc buồn cũng có! Chuyện với học trò thì vô kể. Trẻ con mà, ti tỉ thứ trên đời, thế nên lúc nào tôi cũng ‘lắm chuyện’. Sau một thời gian đứng lớp, tôi hiểu rằng, là giáo viên, công việc của mình không chỉ gắn với học trò, mà còn thực sự liên kết chặt chẽ với phụ huynh. Chuyện là thế này.

Có một phu huynh lớp tôi rất lo lắng về tình hình học tập của con. Phụ huynh ấy thường tranh thủ đưa con đi học và kể với tôi về tình hình của con ở nhà. Nào là con mất tập trung, con bướng, con không cố gắng, con không nghe lời… Mỗi lần học với mẹ, mẹ không chịu được, mẹ mắng, thậm chí lấy thước gõ vào tay… chỉ được một lúc rồi lại đâu vào đấy, con vẫn thế. Nói tóm lại là mẹ không dạy con được. Khi con đi học đàn, học thêm ở một lớp khác, các cô giáo khác cũng than phiền như thế! Mẹ không biết phải làm như thế nào nữa.

Chị chia sẻ với tôi vài lần và thực sự tôi thấy được sự hoang mang của một người mẹ.

Tôi cũng khá bối rối bởi bạn nhỏ này ở trường thì hoàn toàn ngược lại. Bạn ấy rất cố gắng và hợp tác với cô, với bạn. Nhưng nếu tôi nói thế, chưa chắc chị phụ huynh ấy đã tin!

Tôi bắt đầu chia sẻ với chị nhiều hơn về con ở trường và về những cách mà tôi làm ở lớp.

Là nhìn vào sự cố gắng của con và sự nỗ lực mà con thể hiện.

Là dùng những từ ngữ tích cực để khuyến khích con.

Là tránh chê, tránh phủ nhận những gì con đã làm.

…

Tôi kể với chị về cách khen con, sau đó là những phần thưởng nhỏ nhỏ và những phản ứng của con. Thực sự là tôi đã rất kiên trì và cố gắng, chỉ mong phụ huynh ấy sẽ biết được và thử ít nhất một lần không mắng con mà sẽ khen con khi hai mẹ con học cùng nhau. Sau một học kì, trong buổi họp phụ huynh, chính chị đã gặp tôi và nói rằng cách của cô có tác dụng. Chị đã bắt đầu nói với con ‘Con trai của mẹ giỏi quá!’hay khi con làm toán bị nhầm, ít nhất chị không còn mắng con nữa và bảo con thử lại… Cậu học trò cũng đã có lần kể với tôi là hôm qua con được mẹ khen và mẹ thưởng…

Tôi nghe chị phụ huynh và cậu học trò kể mà mừng quá, vì những chia sẻ của mình đã được một người lớn thử. Điều làm tôi thực sự vui là chị đã thay đổi và nhìn thấy tác dụng của việc cư xử tích cực với con.

Tất nhiên, về cách tương tác với trẻ, không chỉ chị phụ huynh ấy, mà tôi, còn phải học rất nhiều. Làm thế nào để khen con, khuyến khích con, học cùng con, chơi cùng con… một cách hiệu quả, tôi chưa dám chắc là mình biết rõ và chưa dám khẳng định với phụ huynh là cách của mình đúng. Thế nhưng, rõ ràng, khi phụ huynh và cô giáo trao đổi với nhau, hơp tác với nhau để cùng dạy con, tôi tin chắc rằng điều đó sẽ có tác dụng. Và những gì người lớn làm, cuối cùng cũng sẽ là ở con trẻ mà nhỉ!

TH – Thành viên Cộng đồng Cùng Nhau Chia Sẻ - Together We Share

Thứ Ba, 29 tháng 12, 2015

Discipline and learning – how as parents can we best encourage good behavior and a good attitude to learning in our younger children

Expectations

Firstly you need to ensure that your expectations of your child’s behavior are realistic and age appropriate. With very young children this is particularly important as their attention spans are short and their ability to retain and recall information is limited. A young child is not by nature necessarily rational or empathetic. They do not have the capacity to understand the effect their behavior has on others. Over long explanations of what you deem appropriate and why you think your child should or shouldn’t do something will be confusing and counterproductive.

Establishing rules

Very young children will not adhere to rules as they will not be able to keep track of a set of rules and remember to apply those rules in the appropriate situation. They will however remember simple rules if phrased as instructions. They also respond well to being offered a very simple reason for why they should or should not do something. Try to include this in your communications about behavior. For example; the oven is hot, it can hurt you; if we bang the glass it will break; some things are very special so we don’t touch them etc.

Consequences

Children will begin to understand simple consequences of their actions but they will not necessarily remember them or act in accordance with them, without a lot of support and reminders. Positive consequences, such as if you share people will want to play with you, or I like it so much when you listen nicely etc. can be very useful when encouraging behavior that you wish to see. However, expecting very young children to consider the feelings of others is often unsuccessful as up until around 5 years of age children do not really have the capacity to empathize. If you can avoid negative consequences so much the better as threatening children can very quickly become a downward spiral. Avoid making threats that you cannot follow through or are unwilling to follow through as your child will soon get the message that your words don’t carry much weight. If you do need to use negative consequences keep it short and simple. A minute to sit in a certain spot or the confiscating of a toy for a set period. Be sure to move on after the consequence has been dealt with and remember that your child has probably already forgotten whatever it was they did to cause the consequence, in the first place.

Choices

Offering your child a choice when encouraging them to act in a way that you would like, can be very beneficial. Young children are just testing the boundaries and seeing how much power they can exert. If you want your child to get dressed, for example and they are not willing, try saying would you like the red t-shirt or the green t-shirt? Long pants or shorts today? Would you like to share the truck or the car with your friend? Shall we eat peas or carrots today? Young children like to feel that they are in control and offering them choices helps to achieve this while you still get the result you wanted.

Positive praise and Positive phrasing

By using positive praise and positive phrasing you can guide your child towards the behavior you would like to see them exhibit. Positive praise means finding something good that they are doing and telling them in a meaningful way why you like that behavior. For example, I really appreciate you sitting in the shopping trolley so well because I can get all the shopping done easily. It’s great when you hold my hand when we walk because I know I can keep you sage. If you have more than one child you can use positive praise to encourage good behavior among your siblings. When one child is doing something really well at the same time as your other child is perhaps misbehaving, ignore the ‘bad’ behavior and praise the child who is doing well. This praise needs to be meaningful and honest in order for it to encourage the misbehaving child to re think their actions. Inherently children want to please and be loved, they will actively seek positive praise if they hear it being offered in a genuine capacity. So if one child is eating well, sitting calmly, listening to instructions, being kind etc. then point it out and praise them for it, being sure to explain in simple terms what it is you are happy about with their behavior. The child who is not acting so well will want to receive this same praise and will often imitate the good behavior.

Choosing your battles

Not every piece of undesirable attention may need to be addressed. Use your common sense to help you to decide if you need to point out or correct every tiny thing your child does or if there are times that you can happily ignore certain things (obviously not if a child’s behavior is becoming dangerous to him or herself or other). Sometimes it is better to simply distract your child in order to avoid their behavior escalating. Move them in to another situation or environment, offer them a toy or activity, talk to them about something totally unrelated to the situation you can see about to occur. Also remember that some behavior is not ‘naughty’ or ‘bad’ it is simply the behavior of a young child exploring their world and testing their own abilities.

Finally when considering discipline with a young child, be consistent and fair and encourage all those involved in your child’s upbringing to do the same. It can be very confusing for children if mom, dad, grandparents etc. have different ideas about what is acceptable behavior. It is also worth considering that at daycare and school the rules and boundaries will be more rigid and it is a good idea to begin to prepare your child so that they are able to function in this more formal setting. Children respond well to routine and consistency so try not to put them in situations where their ability to control their behavior will be tested, keep things as predictable as possible in order to keep young children calm and settled. Try to run your errands when children are not tired or hungry, similarly if you know a certain situation will lead to unwelcome behavior try your best to avoid it. This period of time when your child is small and just working things out will not last forever, try to make it as easy on yourself and your child as possible.

Cô Alice Fraser – Thành viên của Nhóm Cùng Nhau Chia Sẻ