CÂY KẸO MÚT

Người Việt Nam mình thường tin rằng nếu được người nào mau mắn, tính tình vui vẻ, xởi lởi mở hàng thì nguyên cả ngày hôm đó sẽ đắt hàng, khách ra vào đếm không xuể. Trường hợp gia đình Heo cũng thế, 1 trong 3 ‘heo con’ ‘mở hàng’ ở phòng mạch bác sĩ, chắc là Heo may mắn hay sao mà 2 tháng nay viếng thăm đủ loại phòng mạch luôn.

Bác sĩ Nhi khoa Jacqueline: Cháu được phép ăn kẹo mút chứ ạ? 

Mẹ: Cháu vẫn được ăn kẹo mút trong tầm kiểm soát của mẹ ạ. 

Bác sĩ: Oh, thế để tôi cho cháu hình dán vậy. 

Mẹ: Cảm ơn bác sĩ. (Mẹ trong lòng mừng thầm là 3 con Heo vẫn sẽ được thưởng vì đã thể hiện rất tốt trong phòng mạch của bác sĩ và quan trọng hơn, phần thưởng không phải là kẹo.)

Trên đường về nhà,

Heo Mọi: Sao mẹ không hỏi ý kiến tụi con? 

Heo Mẹ: Um… um… tại mẹ thấy kẹo mút không tốt cho răng. 

Heo Mọi: Nhưng sao mẹ lại nghĩ tụi con sẽ chọn kẹo mút? Tụi con biết kẹo không tốt mà. 

Heo Mẹ: ??? (sau một lúc ‘đứng hình’) OK! Lần sau mẹ sẽ để tụi con quyết định nhận phần thưởng gì nhé! Luật lệ nhà mình trước khi ăn đồ ngọt là gì nhỉ? 

3 Heo Con: Phải xin phép mẹ trước!

(ĐÂY LÀ CHO CON ĐƯỢC TỰ CHỦ TRONG KHUÔN KHỔ CHO PHÉP – ÁP DỤNG THỰC HÀNH Win-Win, 2 BÊN ĐỀU LỢI. TRƯỜNG HỢP TỐT NHẤT LÀ LẦN SAU HEO CON CHỌN PHẦN THƯỞNG MÀ KHÔNG PHẢI KẸO. TRƯỜNG HỢP XẤU NHẤT LÀ HEO CON SẼ CHỌN KẸO, BẠN SẴN SÀNG CHẤP NHẬN VỚI CHỌN LỰA NÀY CỦA CON KHÔNG? CHỈ NÊN CHO CON CHỌN NẾU TẤT CẢ CÁC CHỌN LỰA ĐƯA RA LÀ ‘THẬT’, VÀ CON CÓ CHỌN NHƯ THẾ NÀO BẠN CŨNG PHẢI CHẤP NHẬN. TRONG VÍ DỤ NÀY, HEO CON CÓ CHỌN KẸO HEO MẸ CŨNG KHÔNG CÓ VẤN ĐỀ GÌ VÌ ĐÃ THIẾT LẬP ĐƯỢC THÓI QUEN ‘XIN PHÉP NGƯỜI LỚN TRƯỚC KHI ĂN ĐỒ NGỌT’).

Sau đợt đó không lâu, gia đình Heo lại quay lại phòng mạch. Lần này, đón tiếp gia đình Heo là y tá Jossphine.

Y tá Jossphine: Tôi có thể thưởng cho cháu kẹo mút hay hình dán không ạ?

Heo Mẹ: Anna chọn gì nào?

Heo Còi Anna: Con xin kẹo mút hình cầu vồng ạ! 

Heo Mẹ: Ừm…. (thầm nghĩ… trẻ con hay quên lắm, còn đi bác sĩ dài dài, kiểu này ăn kẹo dài dài. QUAN TRỌNG LÀ ‘THẦM NGHĨ’ THÔI, CHỨ ĐỪNG ‘LÊN MẶT’ GÓP Ý NGAY. NGƯỜI LỚN VỚI NHAU HAY ĐƯỢC KHUYÊN LÀ PHẢI “UỐN LƯỠI 7 LẦN TRƯỚC KHI GÓP Ý. VẬY VỚI TRẺ CON, SAO ĐIỀU NÀY KHÔNG ĐƯỢC THỰC HIỆN? CÓ LẼ VỚI TRẺ CON, CHÚNG TA PHẢI UỐN LƯỠI ĐẾN 10 LẦN CƠ!)

Trên đường về nhà:

Heo Còi Anna: Mẹ cất cho con nha. Mình sưu tầm kẹo được đấy. Con đi bác sĩ nhiều vậy mà! 

Heo Mẹ: !!! (tiếp tục ‘đứng hình’ nặng)

Thế đấy, các Heo con luôn làm cho Heo mẹ ngạc nhiên và ngẫm nghĩ lại nhiều điều. Mỗi lần như thế, Heo Mẹ lại tự nhắc nhở mình tiếp tục các thực hành tốt mà trước giờ vẫn làm:

1. Trao quyền cho con trong phạm vi cho phép. Cứ thử tưởng tượng 24/24 các quyết định của mình đều do người khác đưa ra và quyết định cho, quyết định giùm… bạn sẽ cảm thấy như thế nào? Vì thế, trong khuôn khổ cho phép, hãy cho con làm chủ các quyết định liên quan đến con nhé!

2. Cùng con tìm hiểu về một vấn đề/ chủ đề nào đó. Bàn luận, rút tỉa các điều cần biết. Phân tích ‘cái được cái mất’ và sau đó, hãy đặt niềm tin ở con! Cứ tin rằng con sẽ có những chọn lựa hợp lí.

Và Heo Mẹ cũng rất ấn tượng với các cô y tá và bác sĩ ở phòng khám trên, không chỉ bởi sự chuyên nghiệp, tận tình với trẻ con, mà còn bởi cách các cô ấy tôn trọng văn hóa nuôi dạy con của từng gia đình, mà chắc chắn sẽ có sự khác biệt giữa các gia đình với nhau. Gia đình này có thể cho con trẻ tự do ăn kẹo, gia đình khác thì chỉ có thể ăn ngọt sau bữa ăn chính... Trước khi cho con trẻ quà, nhất là đồ ngọt...ta nên chăng cần hỏi bố mẹ trẻ! Rất đáng để chúng ta học hỏi phải không?

Nghi Tuệ

Canada, 1 ngày trước Valentine 2016

HỌC CẢ ĐỜI

Tôi vẫn luôn tự hào là mình ‘văn minh’, không xả rác bừa bãi. Tôi luôn để rác vào nơi chỉ định. Lúc xưa, tôi may mắn thuê được một cô người làm rất ư là sạch sẽ và ngăn nắp. Trong nhà ngoài ngõ luôn sạch bóng, gọn gàng. Ấy vậy, phải mất rất lâu cô ấy mới tập được thói quen không xả rác nơi công cộng. Ngoài việc đảm bảo an toàn khi đẩy đứa con gái nhỏ của tôi ra ngoài chơi, điều kiện không kém phần quan trọng hơn là ‘không được xả rác dưới mọi hình thức’ vì tôi luôn muốn những người xung quanh là hình mẫu tốt cho con gái noi theo. Hình ảnh 2 dì cháu về nhà móc rác từ trong túi quần cho vào thùng rác ở nhà trở nên quen thuộc.

Dạo trước, trên chuyến bay từ Hồng Kông về Toronto, tôi khá vui vẻ với việc tất cả các loại rác, từ giấy ăn tới túi bóng, … tất tần tật đều được tôi đều nhét vào cái hốc be bé trước mặt, đằng sau chiếc ghế phía trước, chỗ mà tôi nghĩ là nơi để rác trên máy bay. Hài lòng là mình đã gọn gàng nơi ‘ăn ngủ’ trong 17 tiếng và không xả rác xuống sàn máy bay, nơi mình ngồi.

Ngồi cùng hàng ghế với tôi là một cặp vợ chồng lớn tuổi công dân Canada đi du lịch Taiwan, cũng đang trên đường về nhà (nhờ ‘tám’ nên biết thông tin). Trước khi máy bay hạ cánh, tôi thấy người vợ móc một cái túi bóng từ trong giỏ xách, cho hết tất cả các loại rác của họ vào, cột chặt lại và nhét vào cái hộc be bé trước mặt họ. Trong khi người vợ dọn dẹp, người chồng hí hoáy viết gì đấy trên một mảnh giấy, rồi dán lên túi rác.

Chắc chắn mọi người cũng đang tò mò như tôi muốn biết mảnh giấy viết gì đúng không?

"THANK YOU FOR TIDYING UP OUR GARBAGE. YOUR JOB IS AN IMPORTANT JOB. HAVE A GOOD DAY. 

Biểu tượng cảm xúc smile

"

Tạm dịch là ‘Cảm ơn vì đã dọn rác của chúng tôi. Công việc của anh/ chị rất quan trọng. Chúc anh/ chị một ngày tốt lành 

☺

’

Wow wow wow. Có phải là chúng ta học suốt đời không ạ? Tôi học được gì sau khi chứng kiến và tìm hiểu tại sao họ làm vậy?

Tự lo cho bản thân là điều cần thiết, nhưng tốt hơn nữa nếu mình có thể nghĩ đến người khác khi làm những việc đó. Cặp vợ chồng già nghĩ đến người khác như thế nào?

1. Trong khi tôi chỉ ‘dọn rác’ của tôi – Hoàn thành xuất sắc việc ‘chăm lo cho bản thân mình’ thì họ cũng làm như thế và còn đặt bản thân họ vào vị trí người sẽ đi dọn rác. Người vợ cho hết rác vào một túi bóng vì ‘Như vậy họ sẽ đỡ phải cúi người móc từng món rác. Công việc họ sẽ nhanh hơn và họ cũng đỡ cực. Mình ngồi chờ máy bay hạ độ cao, cũng không có việc gì làm mà!’

2. Trong khi tôi nghĩ tôi đã làm tốt ‘bổn phận’ của mình khi gom rác vào một chỗ, họ cũng làm thế và hơn thế nhiều nữa. “Ồ, tờ giấy này ấy à. Cho vui thôi! Mỗi ngày chúng tôi chọn một người lạ để cảm ơn. Những người chúng tôi không có cơ hội gặp nhưng đã làm cho cuộc sống của chúng tôi đẹp hơn, hạnh phúc hơn!”

Không biết mọi người thấy thế nào chứ tôi thì ‘đời đẹp hơn bội phần’ rồi đấy. Hãy tưởng tượng con trẻ lớn lên, chứng kiến chúng ta, những người lớn hiện diện trong cuộc sống của con, hằng ngày có những suy nghĩ và hành động tích cực như cặp vợ chồng trên?

Nghi Tuệ

Hồng Kông 08-2015

LÁI XE Ô TÔ VÀ DẠY CON

Ở Việt Nam bao năm là bấy năm Nghi Tuệ xa rời vô lăng. Mỗi khi hè về Canada thăm gia đình, sung sướng có Ông Ngoại đưa đi đón về... 4 mẹ con vô tư hưởng không khí mùa hè mát rượi với màu xanh mát mắt mà Mẹ heo Nghi Tuệ không phải lái xe ô tô.

Giờ dọn về Canada lâu dài, dĩ nhiên là phải tập lái xe lại. Bằng vẫn còn hiệu lực, chỉ mỗi tội Mẹ Heo nhát gan hổng dám lái. Thế là Ông Ngoại tiếp tục nuông chiều đưa đi đón về từ tháng 7 đến giờ.

Thời gian này ông bà đi du lịch, Mẹ heo Nghi Tuệ đành phải cắn răng tập làm quen với cái khối sắt 4 bánh kia. Sáu tuần nay, Mẹ heo chỉ đủ can đảm chở 3 heo con từ nhà đến trường rồi chiều đón 5 heo con (thêm 2 đứa cháu) từ trường về nhà. Mặc nhiên không đi đâu khác.

Nhớ hôm đầu ngồi sau tay lái, con gái lớn DiAn bảo: “You are a little nervous mom but you are doing good. Keep it up mom. We are proud of you – Mẹ hơi run run thì phải nhưng mẹ đang làm tốt lắm. Kiên trì là sẽ làm tốt mẹ nhé”. Mẹ heo đang tập trung cao độ cũng phải phì cười với lời động viên của con gái!

Nhà heo gắn bó với thư viện thành phố Brampton như người ta nghiện cà phê vậy. Thích lê la ở đó chọn sách, ngắm sách, đọc sách… hay chỉ được ở đó ngó nghiêng hít mùi thư viện cũng khoái rồi. Từ ngày Ông Ngoại không có ở nhà, cứ mỗi tuần nhờ người này người nọ đưa đi. Tuần này ai cũng bận công việc hết rồi, làm sao bây giờ? Nhu cầu rõ chính đáng, thế nên, hôm nay, Heo mẹ quyết định ‘liều’ thử chở mấy con heo ra đó một phen.

Từ nhà, rẽ trái để ra đường chính... ối giời ạ, nhầm rồi….đường này là để đi Walmart mà. Ra khỏi nhà, nhắm hướng đạp ga đến nơi muốn đến… chứ nhầm đường như thế này là phải đi lòng vòng tìm đường. Với người còn nhát lái xe như Heo Mẹ Nghi Tuệ, đó là một ý tưởng ‘nuốt không trôi’. Heo Mẹ định bỏ cuộc: “Mẹ nhầm đường rồi. Hay là mình đi siêu thị vậy vì đường này sẽ dẫn đến siêu thị Walmart.” Ba con heo con đồng thanh: “We are dying to go to the library mom. We don’t want Walmart – Chúng con thèm đi thư viện chứ đâu có muốn đi siêu thị đâu mẹ”.

Heo mẹ thấy mình phải ‘đương đầu’ với thách thức không lường trước này chứ không thể thoái thác. Hít thở hít thở tìm đường nhỏ rẽ vào, rồi lại rẽ rồi quay đầu và đi ngược lại đường khi nãy để… về nhà. Chỉ có về nhà thì Heo Mẹ mới có thể định hướng thử lại một lần nữa. Nghĩ là làm và lần này đã đến được thư viện thành phố Brampton an toàn.

Tại sao Nghi Tuệ lại kể cho mọi người nghe chuyện này? Một bà cô 40 tuổi, ở cái nước xe ô tô chạy vùn vụt, lái xe chở con đi thư viện gần nhà thì có gì phải ghi nhận nỗ lực đúng không? Nhưng với bà cô Nghi Tuệ này thì hôm nay đánh dấu một bước ngoặt mới: tự tin thử một tuyến đường mới. Thuộc tuýp người không thích máy móc xe cộ, nếu có ai nguyện làm tài xế dù đi gần đi xa….chắc gật đầu cái rụp không suy nghĩ quá đi mất!

Suy ngẫm trải nghiệm hôm nay, Heo Mẹ Nghi Tuệ nhắc nhở mình và chia sẻ với mọi người những điều sau:

1. Mỗi cá nhân là một cá thể riêng biệt, không ai giống ai, thế nên, xin đừng so sánh con mình với con người, đứa em với đứa chị, với mình lúc xưa… Hãy để con là con, tự tin phát huy hết ‘công lực’ của con mà không sợ mình chưa làm tốt, mình sẽ làm bố mẹ thất vọng, mình để xem người khác làm sao rồi mình mới dám thử…

2. Đôi lúc là người lớn, chúng ta dường như quên ghi nhận, khuyến khích và ngợi khen những cố gắng của con trẻ. Nhất là với những cố gắng rất nhỏ hoặc với những việc làm dưới mắt người lớn là quá đỗi bình thường. Không ai hiểu con bằng bố mẹ, nên những nỗ lực của con, dù bé như hạt đậu với bạn này cũng có thể là to như con voi với con mình. Hãy cho con biết là bạn đang dõi theo các nỗ lực của con.

3. “Tự tin làm sai” – đừng bảo bọc và làm hết mọi thứ cho con. Hãy để con trải nghiệm cuộc sống… vấp ngã, suy ngẫm, tìm hướng giải quyết vấn đề… Nếu Ông Ngoại mà không đi du lịch, cưng con gái, cưng cháu đưa đi đón về thì…chắc Nghi Tuệ vẫn sẽ chỉ lanh quanh “từ nhà ra ngõ” thôi. Khuyến khích con tự tin thử các trải nghiệm mới. Quan trọng là con biết có bố mẹ ông bà luôn ở đằng sau hỗ trợ khi cần thiết. Để Nghi Tuệ tự tin ngồi laị sau vô lăng, người thân đã bỏ thời gian ngồi bên cạnh cho Nghi Tuệ chở đi vòng vòng để quen lại các kĩ năng bị bỏ quên quá lâu. Nghi Tuệ là người quyết định khi nào mình sẵn sàng lái xe một mình, chọn tuyến đường nào … và chưa hề bị chê cười là sao nhát quá, ‘dễ vậy mà làm không được’… Để hôm nay, khi cảm thấy mình đủ tự tin đương đầu với tuyến đường mới, khắc nhiên Nghi Tuệ sẽ thử. Trẻ con cũng vậy, chúng sẽ thử khi cảm thấy tự tin vào bản thân. Người lớn hãy luôn tin rằng con đang cố gắng hết sức có thể của con…lần này không thành công, lần sau có thể vẫn thất bại nhưng niềm tin của người lớn vào con trẻ xin đừng vơi đi nhé. Ngay cả những người thân mà không tin vào con trẻ thì ai sẽ là người tin con?!

4. Trải nghiệm mới giúp con ‘rèn’ kĩ năng giải quyết vấn đề một cách tự nhiên mà không cần sắp đặt. Có đi thư viện vào sáng thứ 7 Nghi Tuệ mới biết là cuối tuần sẽ đông không có chỗ đậu xe. Quan sát xung quanh và cuối cùng chọn đậu ngoài đường – vậy là học thêm cách trả tiền đổ xe ở nơi công cộng bằng máy tự động, trưng vé sao cho người ta dễ kiểm tra…

5. Heo còi Anna không may bị gãy chân, mẹ bế ra bế vào chứ không tự đi được. Mọi việc được Heo mọi DiAn và Heo sữa Anson chia nhau làm. Trước khi ra khỏi nhà Heo mọi DiAn lấy thêm 1 cái túi nữa để lát nữa chị 1 túi em Anson 1 túi “vác cho nhẹ mẹ à!”. Khi về đến nhà, 2 Heo kết: “Next time, I think it would work better if we use back pack mom. With back pack, I can free up my hands to help you more to get the door and all – Lần sau con nghĩ sẽ tốt hơn nếu mình cầm theo balo mẹ à. Với balo, con có thể rãnh tay giúp mẹ mở cửa chẳng hạn.” Khi được ‘trao quyền’ và ‘trao niềm tin’, con trẻ luôn muốn làm tốt mọi thứ! Hãy lắng nghe và quan sát trước khi nhảy vào đưa ra gợi ý hay hướng giải quyết. Hãy ngừng ngay nếu bạn đang là bố mẹ trực thăng!

Hẹn moi người lần sau nhé!

                                                          March 5, 2016

                                                     Cuối đông Canada

GIÚP CON PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ

Những năm đầu đời được ví như chìa khóa vàng để trẻ sử dụng và mở cánh cửa Ngôn ngữ. Trẻ tiếp cận ngôn ngữ thông qua nhiều hình thức, cơ hội, trò chơi, tương tác hằng ngày, trải nghiệm… Người lớn, bằng nhiều cách khác nhau, giúp trẻ học và sử dụng tốt ngôn ngữ và các kĩ năng liên quan. 

Không nhất thiết phải là các chuyên gia ngôn ngữ thì bạn mới dạy được con học tốt một ngôn ngữ. Chỉ cần bạn dành thời gian tương tác với con và có những ‘thủ thuật’ nho nhỏ, bạn sẽ tạo ra một môi trường tuyệt vời và lí tưởng để giúp con phát triển ngôn ngữ rồi đấy! Xin hãy tham khảo một vài gợi ý đơn giản, dễ thực hiện nhưng rất hiệu quả dưới đây nhé!

Tấm gương mẫu mực cho con 

Bạn muốn con có vốn từ phong phú, sử dụng từ ngữ phù hợp … thì chính bạn nên như thế trước! Bởi một khía cạnh quan trọng của việc học ngôn ngữ là nghe. Con học các từ mới, các cách nói mới qua việc nghe và tiếp nhận ngôn ngữ hằng ngày. Vì thế, nếu bạn nói rõ ràng, tốc độ vừa phải, từ ngữ đa dạng… thì con sẽ nghe và cố gắng làm theo nếu được khuyến khích. Và đơn giản, khi tiếp xúc với con, hãy cho con thấy là bạn cũng cố gắng trau dồi, tích lũy vốn từ và cố gắng nói năng chuẩn mực.

Kho sách quý giá

Sách là nguồn tài liệu quý báu để con học được thêm nhiều từ mới về các chủ đề khác nhau. Sách cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển lời nói và kĩ năng văn học sau này. Có vô vàn cách để sử dụng sách, tranh truyện nhằm mục đích tập trung vào ngôn ngữ. Dù cuộc sống bận rộn trăm bề, bạn hãy cố gắng dành thời gian đọc sách cùng con, bàn luận về tranh ảnh minh họa, đặt câu hỏi, nói về nhân vật, nội dung…

Quan sát, chờ đợi và lắng nghe 

Để giúp con nâng cao sự phát triển ngôn ngữ, đôi khi, bạn cần ‘lùi 1 bước’ trong quá trình chơi cùng con và để con là người lãnh đạo. Điều này không chỉ giúp con vun đắp sự tự tin mà còn giao cho trẻ nhiều cơ hội thể hiện mình. Bạn vẫn chơi cùng con, nhưng hãy để con đưa ra các hướng dẫn, các câu lệnh… Tất nhiên, trong quá trình đó, bạn có thể sẽ khôn khéo ‘chèn’ các từ ngữ, các câu hỏi để bình luận, để ‘vặn vẹo’ con. Chính bạn sẽ hiểu rõ con nhất và sẽ biết lúc nào nên quan sát, lắng nghe rồi mới thêm ngôn ngữ cần thiết vào.

Đóng vai 

Đóng vai luôn là hoạt động yêu thích của trẻ và thực sự mang lại rất nhiều lợi ích. Vì thế, nhiều trường học và giáo viên đẩy mạnh hoạt động đóng vai để giúp học sinh có thể phát triển thêm các kĩ năng giao tiếp. Khi trẻ hóa mình vào vai diễn, tình huống nào đó, trí tưởng tượng của con sẽ được khơi gợi. Bạn cũng sẽ có cơ hội lí tưởng để giới thiệu các chủ đề với nhiều từ ngữ mới. Ví dụ, khi chơi trò lính cứu hỏa, chắc chắn trong quá trình chơi, con sẽ sử dụng các từ như nước, thang, cháy, trèo, mũ, nhanh, khói, lửa, v.v.. Từ đó, vốn từ của con được mở rộng hơn nhiều.

Âm nhạc 

Tuổi thơ của mỗi trẻ sẽ gắn liền với các bài hát quen thuộc. Âm nhạc không chỉ giúp trẻ lắng nghe, thư giãn, mà còn là công cụ tuyệt vời giúp trẻ nâng cao các kĩ năng ngôn ngữ. Khuyến khích trẻ hát, nghĩ ra các hành động cho bài hát sẽ tạo ra được sự kết nối giữa từ ngữ và hành động. Với những trẻ nhanh, linh hoạt, ‘hát chế’ (trong chừng mực cho phép) cũng là một cách giúp trẻ sáng tạo và vận dụng từ linh hoạt.

Bạn thấy đấy, mỗi hoạt động hằng ngày đều có thể là cơ hội giúp trẻ luyện tập và phát triển ngôn ngữ. Khi đi tắm, khi ăn cơm, mua đồ ở siêu thị, dọn dẹp đồ chơi… trẻ đều có thể học được những từ mới, cách nói mới… Có thể trẻ sẽ không nhận ra mình đang học, đang luyện tập bởi những điều này diễn ra hằng ngày và gần như là ‘hiển nhiên’ mà.

Điều quan trọng là bạn sẽ giúp trẻ xây dựng sự tự tin khi giao tiếp như thế nào và bạn tạo ra được nhiều cơ hội và môi trường thuận lợi cho trẻ học hỏi không?

Và khi dành thời gian với con, hãy thực sự chơi cùng, nói chuyện cùng… để có được giao tiếp hiệu quả. Cuộc sống hiện đại, bận rộn, đầy ắp công nghệ thông tin như hiện nay phần nào ảnh hưởng đến cách chúng ta tương tác với con. Do đó, chỉ xin phép mượn một câu nói trong quảng cáo điện thoại để chốt lại ‘Đặt máy xuống để thực sự bên con!’

MM - Thành viên của Cộng Đồng Giáo Dục Cùng Nhau Chia Sẻ

Kỉ luật và học tập – làm thế nào để chúng ta, những bậc phụ huynh, có thể khuyến khích “con ngoan” và có thái độ tích cực đối với việc học ở trẻ

Kì vọng

Trước tiên, bạn cần đảm bảo rằng kì vọng của bạn đối với hành vi của con phải thực sự thực tế và phù hợp với lứa tuổi. Với trẻ nhỏ, điều này vô cùng quan trọng bởi thời gian tập trung của trẻ khá ngắn và khả năng ghi nhớ và nhớ thông tin của trẻ hạn chế. Như lẽ tư nhiên, trẻ nhỏ thường không xử sự một cách lí trí, đồng thời cũng thiếu sự đồng cảm cần thiết. Trẻ không có khả năng hiểu được những ảnh hưởng từ hành vi của mình đối với người khác. Thế nên, các giải thích về những điều bạn cho rằng thích hợp và tại sao bạn nghĩ con nên hoặc không nên làm gì , sẽ trở nên ‘dài dòng’, khó hiểu và không hiệu quả tí tẹo nào cả.

Thiết lập nguyên tắc                            

Trẻ nhỏ và các nguyên tắc của người lớn thiết lập thường không đi đôi bởi trẻ sẽ không thể nhớ hết một loạt các nguyên tắc và càng thách thức hơn khi phải áp dụng các nguyên tắc đó cho từng tình huống phù hợp. Tuy nhiên, trẻ sẽ nhớ các nguyên tắc đơn giản nếu chúng được diễn đạt như những câu lệnh hướng dẫn. Trẻ cũng sẽ phản ứng tốt hơn khi người lớn giải thích lí do cho việc tại sao trẻ nên hoặc không nên làm gì, sử dụng ngôn ngữ đơn giản. Vậy nên, hãy cố gắng lưu ý  yếu tố ‘đơn giản’ này khi tương tác với con nhỏ nhé! Ví dụ như cái lò rất nóng, nó có thể làm đau con đấy; nếu chúng ta đập mạnh vào kính, nó sẽ vỡ; có những thứ rất đặc biệt, vì thế, chúng ta không chạm vào, v.v..

Hậu quả

Trẻ bắt đầu hiểu được hậu quả đơn giản của các hành động nhưng trẻ sẽ không nhớ chúng hoặc hành động theo đúng như thế, nếu không có nhiều hỗ trợ và nhắc nhở. Đưa ra các “Hậu quả tích cực”, ví dụ như:  nếu con chia sẻ, mọi người sẽ thích chơi cùng con, hoặc mẹ rất hài lòng khi con lắng nghe chăm chú, v.v.. là cách rất hữu ích khi khích lệ hành vi mà bạn muốn thấy. Tuy nhiên, kì vọng việc những trẻ còn rất nhỏ cân nhắc cảm giác của người khác thường không thành công bởi cho đến khi lớn lên tầm 5 tuổi, phần lớn, khả năng đồng cảm ở trẻ còn hơi hạn chế. Bạn nên tránh quản lí hành vi bằng cách đưa ra  “hậu quả tiêu cực”.  Dùng “hậu quả tiêu cực” để “nhát” hay hù doạ sẽ nhanh chóng đưa bạn vào ngõ cụt, và về lâu về dài, sẽ không đem lại hiệu quả bền vững trong việc quản lí hành vi của con trẻ.  Tránh đưa ra các “dọa dẫm” bạn không thể làm theo hoặc không sẵn lòng làm theo bởi trẻ sẽ sớm nhận ra thông điệp – “những gì bạn nói không thực sự có nhiều trọng lực.  Mẹ/bố hù thế thôi chứ sẽ không phạt như thế đâu”! Nếu bạn thực sự cần phải sử dụng hậu quả tiêu cực, hãy dùng nó thật ngắn gọn và đơn giản. Ví dụ như: Một phút ngồi ở một nơi nào đó hoặc tịch thu đồ chơi một lúc.

Xin lưu ý, với trẻ rất nhỏ (30 tháng trở xuống), sau khi sử dụng biện pháp ‘hậu quả tiêu cực’, hãy nhanh chóng tiếp tục công việc / trò chơi / hoạt động bị giáng đoạn vui vẻ bình thường vì….ở lứa tuổi này, chỉ sau mấy phút con bạn có thể đã quên sạch việc “tày trời” gì mình đã gây ra!  Trẻ em cũng như người lớn, “nhai” lạ lỗi lầm của ai đó sẽ không mang lại lợi ích gì.

Lựa chọn

Một mẹo giúp con hành động theo cách mà bạn muốn:  cho con chọn lựa.  Trẻ nhỏ thường xuyên ‘kiểm tra ranh giới’ để xem chúng được quyền làm gì và làm gì sẽ bị ngăn cản.  Nói nộm na là “xem ta có quyền lực” gì với mọi người xung quanh.  Ví dụ, nếu bạn muốn con mặc đồ và con thì không sẵn lòng, hãy thử hỏi con thích mặc áo phông đỏ hay áo phông xanh? Hôm nay mặc quần ngắn hay quần dài nhỉ? Con muốn chia sẻ với bạn chiếc xe tải hay xe hơi? Hôm nay chúng ta sẽ ăn đậu hay cà rốt? Trẻ nhỏ thích cảm thấy rằng chúng đang làm chủ các quyết định của mình thay vì “làm theo” ý của nguời lớn.  Bằng cách đưa ra cho chúng các lựa chọn như những ví dụ trên,  trẻ nhỏ cảm thấy chúng được tự chủ, đồng thời bạn vẫn đạt được điều mà bạn muốn!

Khen ngợi tích cực và cách nói tích cực

Bằng cách sử dụng khen ngợi tích cực và cách nói tích cực, bạn có thể hướng con đến hành vi mà bạn muốn con thể hiện. “Khen ngợi tích cực”nghĩa là tìm ra điều tốt trong hành vi trẻ đang làm và giải thích với trẻ tại sao bạn thích hành vi đó, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu.

Ví dụ,

Mẹ thực sự rất vui khi con ngoan ngoãn ngồi trong xe đẩy siêu thị, để mẹ có thể mua đồ dễ dàng.

Thật tuyệt vì con nắm tay mẹ khi chúng ta đi bộ, như thế mẹ biết mẹ có thể giữ con an toàn.

Nếu bạn có hơn một đứa con, bạn có thể sử dụng cách khen ngợi tích cực để khuyến khích hành vi tốt giữa các con. Khi một trẻ làm điều gì tốt trong lúc trẻ khác đang cư xử không đúng đắn, hãy lờ đi hành vi ‘xấu’ và khen ngợi đứa trẻ đang làm tốt. Lời khen cần có ý nghĩa không chung chung và trung thực/có thực để có thể khích lệ đứa trẻ không ngoan suy nghĩ lại về hành động đó của mình. Thực sự trẻ con muốn làm hài lòng người lớn và muốn được yêu quý, trẻ sẽ chủ động tìm kiếm khen ngợi tích cực nếu chúng nghe thấy điều đó được đưa ra một cách chân thật. Vì thế, nếu một trẻ ăn ngoan, ngồi ngay ngắn, lắng nghe chỉ dẫn, v.v.. hãy chỉ ra điều đó và khen ngợi, đảm bảo là giải thích đơn giản điều làm bạn hài lòng về hành vi đó. Đứa trẻ mà đang cư xử không tốt sẽ muốn nhận được những lời khen như thế và sẽ thường bắt chước, làm theo hành vi tốt.  Khen tích cực là cách chúng ta hướng trẻ lập lại hành vi chúng ta mong muốn.  Thế nên, hãy tránh đưa ra các lời khen chung chung.  Lời khen không cụ thể sẽ không giúp trẻ nhận ra hành vi được khuyến khích lập lại là hành vi nào.  

Lựa chọn cuộc chiến của bạn

Không phải hành vi khộng mong muốn nào cũng cần phải ‘xử’! Hãy sử dụng ‘linh cảm’ của chính bạn để quyết định bạn có cần chỉ ra hoặc sửa từng lỗi nhỏ mà con mắc phải không hay đôi lần bạn có thể vui vẻ bỏ qua những điều gì đó (rõ ràng là không thể bỏ qua nếu hành vi của trẻ trở nên nguy hiểm với chính trẻ hoặc người khác). Đôi khi, sẽ tốt hơn nếu bạn làm sao nhãng (đánh lạc hướng) trẻ để tránh việc hành vi của trẻ trở nên tồi tệ hơn. Đặt con vào một tình huống hay môi trường khác;  đưa cho con đồ chơi; đề nghị một hoạt động mới; nói chuyện với con về điều gì đó hoàn toàn không liên quan đến hoàn cảnh mà bạn có thể thấy có ‘nguy cơ’ xảy ra… là vài gợi ý bạn có thể áp dụng để tách con ra khỏi hành vi đang tiến triển theo chiều xấu.  Bạn càng nên dùng phương pháp ‘đánh lạc hướng’ này nếu bạn nhận ra rằng con không hề ‘nghịch ngợm’ hay cố ý làm điều ‘xấu’ mà con chỉ là đang khám phá thế giới xung quanh mà thôi.

Cuối cùng khi uốn nắn hành vi của trẻ nhỏ, hãy nhất quán và công bằng cũng như khích lệ tất cả những ai liên quan đến sự dạy dỗ trẻ làm tương tự. Có thể sẽ rất rối rắm cho các con nếu như mẹ, bố, ông bà… có các ý tưởng khác biệt về những hành vi được chấp nhận. Nên để ý rằng ở trung tâm trông trẻ hay trường học, các nội quy và ranh giới thường sẽ chặt chẽ hơn ở nhà.   Xây dựng nội quy chặt chẽ ở nhà và có sự nhất quán cao giữa những người lớn sẽ là một chuẩn bị tốt giúp cho trẻ có thể quen nhanh với môi trường trường học sau này.  Trẻ luôn phản ứng tốt với các thói quen và sự nhất quán, do đó, khi trẻ còn nhỏ, hãy hạn chế thay đổi và các xáo trộn không cần thiết.  Ví dụ bạn cần phải ra ngoài làm việc gì đó và phải mang trẻ theo, cố gắng ra ngoài khi trẻ không mệt hay đói.  Tương tự, nếu bạn biết một hoàn cảnh chắc chắn sẽ dẫn đến một hành vi không mong đợi, cố gắng hết sức để tránh nó. Giai đoạn khi con bạn còn nhỏ và chưa “hiểu chuyện” này đương nhiên sẽ không kéo dài mãi mãi, vậy nên hãy cố gắng làm nó đơn giản nhất có thể cho chính bạn và cho con.

Cô Alice Fraser – Thành viên của Nhóm Cùng Nhau Chia Sẻ

KHI BỐ MẸ VÀ CÔ CÙNG TÍCH CỰC

Tôi là giáo viên Tiểu học, cũng đã đi dạy được vài năm. Ngày nào đi dạy cũng ‘có chuyện’, vui có, nhiều lúc buồn cũng có! Chuyện với học trò thì vô kể. Trẻ con mà, ti tỉ thứ trên đời, thế nên lúc nào tôi cũng ‘lắm chuyện’. Sau một thời gian đứng lớp, tôi hiểu rằng, là giáo viên, công việc của mình không chỉ gắn với học trò, mà còn thực sự liên kết chặt chẽ với phụ huynh. Chuyện là thế này.

Có một phu huynh lớp tôi rất lo lắng về tình hình học tập của con. Phụ huynh ấy thường tranh thủ đưa con đi học và kể với tôi về tình hình của con ở nhà. Nào là con mất tập trung, con bướng, con không cố gắng, con không nghe lời… Mỗi lần học với mẹ, mẹ không chịu được, mẹ mắng, thậm chí lấy thước gõ vào tay… chỉ được một lúc rồi lại đâu vào đấy, con vẫn thế. Nói tóm lại là mẹ không dạy con được. Khi con đi học đàn, học thêm ở một lớp khác, các cô giáo khác cũng than phiền như thế! Mẹ không biết phải làm như thế nào nữa.

Chị chia sẻ với tôi vài lần và thực sự tôi thấy được sự hoang mang của một người mẹ.

Tôi cũng khá bối rối bởi bạn nhỏ này ở trường thì hoàn toàn ngược lại. Bạn ấy rất cố gắng và hợp tác với cô, với bạn. Nhưng nếu tôi nói thế, chưa chắc chị phụ huynh ấy đã tin!

Tôi bắt đầu chia sẻ với chị nhiều hơn về con ở trường và về những cách mà tôi làm ở lớp.

Là nhìn vào sự cố gắng của con và sự nỗ lực mà con thể hiện.

Là dùng những từ ngữ tích cực để khuyến khích con. 

Là tránh chê, tránh phủ nhận những gì con đã làm. 

…

Tôi kể với chị về cách khen con, sau đó là những phần thưởng nhỏ nhỏ và những phản ứng của con. Thực sự là tôi đã rất kiên trì và cố gắng, chỉ mong phụ huynh ấy sẽ biết được và thử ít nhất một lần không mắng con mà sẽ khen con khi hai mẹ con học cùng nhau. Sau một học kì, trong buổi họp phụ huynh, chính chị đã gặp tôi và nói rằng cách của cô có tác dụng. Chị đã bắt đầu nói với con ‘Con trai của mẹ giỏi quá!’hay khi con làm toán bị nhầm, ít nhất chị không còn mắng con nữa và bảo con thử lại… Cậu học trò cũng đã có lần kể với tôi là hôm qua con được mẹ khen và mẹ thưởng…

Tôi nghe chị phụ huynh và cậu học trò kể mà mừng quá, vì những chia sẻ của mình đã được một người lớn thử. Điều làm tôi thực sự vui là chị đã thay đổi và nhìn thấy tác dụng của việc cư xử tích cực với con. 

Tất nhiên, về cách tương tác với trẻ, không chỉ chị phụ huynh ấy, mà tôi, còn phải học rất nhiều. Làm thế nào để khen con, khuyến khích con, học cùng con, chơi cùng con… một cách hiệu quả, tôi chưa dám chắc là mình biết rõ và chưa dám khẳng định với phụ huynh là cách của mình đúng. Thế nhưng, rõ ràng, khi phụ huynh và cô giáo trao đổi với nhau, hơp tác với nhau để cùng dạy con, tôi tin chắc rằng điều đó sẽ có tác dụng. Và những gì người lớn làm, cuối cùng cũng sẽ là ở con trẻ mà nhỉ!

 TH – Thành viên Cộng đồng Cùng Nhau Chia Sẻ - Together We Share

Discipline and learning – how as parents can we best encourage good behavior and a good attitude to learning in our younger children

Expectations

Firstly you need to ensure that your expectations of your child’s behavior are realistic and age appropriate.  With very young children this is particularly important as their attention spans are short and their ability to retain and recall information is limited. A young child is not by nature necessarily rational or empathetic. They do not have the capacity to understand the effect their behavior has on others.  Over long explanations of what you deem appropriate and why you think your child should or shouldn’t do something will be confusing and counterproductive.

Establishing rules

Very young children will not adhere to rules as they will not be able to keep track of a set of rules and remember to apply those rules in the appropriate situation.  They will however remember simple rules if phrased as instructions.  They also respond well to being offered a very simple reason for why they should or should not do something.  Try to include this in your communications about behavior.  For example; the oven is hot, it can hurt you; if we bang the glass it will break; some things are very special so we don’t touch them etc. 

Consequences

Children will begin to understand simple consequences of their actions but they will not necessarily remember them or act in accordance with them, without a lot of support and reminders. Positive consequences, such as if you share people will want to play with you, or I like it so much when you listen nicely etc. can be very useful when encouraging behavior that you wish to see. However, expecting very young children to consider the feelings of others is often unsuccessful as up until around 5 years of age children do not really have the capacity to empathize. If you can avoid negative consequences so much the better as threatening children can very quickly become a downward spiral. Avoid making threats that you cannot follow through or are unwilling to follow through as your child will soon get the message that your words don’t carry much weight. If you do need to use negative consequences keep it short and simple. A minute to sit in a certain spot or the confiscating of a toy for a set period. Be sure to move on after the consequence has been dealt with and remember that your child has probably already forgotten whatever it was they did to cause the consequence, in the first place.

Choices

Offering your child a choice when encouraging them to act in a way that you would like, can be very beneficial.  Young children are just testing the boundaries and seeing how much power they can exert.  If you want your child to get dressed, for example and they are not willing, try saying would you like the red t-shirt or the green t-shirt? Long pants or shorts today?  Would you like to share the truck or the car with your friend? Shall we eat peas or carrots today? Young children like to feel that they are in control and offering them choices helps to achieve this while you still get the result you wanted.

Positive praise and Positive phrasing

By using positive praise and positive phrasing you can guide your child towards the behavior you would like to see them exhibit.  Positive praise means finding something good that they are doing and telling them in a meaningful way why you like that behavior.  For example, I really appreciate you sitting in the shopping trolley so well because I can get all the shopping done easily. It’s great when you hold my hand when we walk because I know I can keep you sage.  If you have more than one child you can use positive praise to encourage good behavior among your siblings. When one child is doing something really well at the same time as your other child is perhaps misbehaving, ignore the ‘bad’ behavior and praise the child who is doing well.  This praise needs to be meaningful and honest in order for it to encourage the misbehaving child to re think their actions.  Inherently children want to please and be loved, they will actively seek positive praise if they hear it being offered in a genuine capacity. So if one child is eating well, sitting calmly, listening to instructions, being kind etc. then point it out and praise them for it, being sure to explain in simple terms what it is you are happy about with their behavior.  The child who is not acting so well will want to receive this same praise and will often imitate the good behavior.

Choosing your battles

Not every piece of undesirable attention may need to be addressed. Use your common sense to help you to decide if you need to point out or correct every tiny thing your child does or if there are times that you can happily ignore certain things (obviously not if a child’s behavior is becoming dangerous to him or herself or other). Sometimes it is better to simply distract your child in order to avoid their behavior escalating.  Move them in to another situation or environment, offer them a toy or activity, talk to them about something totally unrelated to the situation you can see about to occur. Also remember that some behavior is not ‘naughty’ or ‘bad’ it is simply the behavior of a young child exploring their world and testing their own abilities.

Finally when considering discipline with a young child, be consistent and fair and encourage all those involved in your child’s upbringing to do the same.  It can be very confusing for children if mom, dad, grandparents etc. have different ideas about what is acceptable behavior.  It is also worth considering that at daycare and school the rules and boundaries will be more rigid and it is a good idea to begin to prepare your child so that they are able to function in this more formal setting. Children respond well to routine and consistency so try not to put them in situations where their ability to control their behavior will be tested, keep things as predictable as possible in order to keep young children calm and settled. Try to run your errands when children are not tired or hungry, similarly if you know a certain situation will lead to unwelcome behavior try your best to avoid it.  This period of time when your child is small and just working things out will not last forever, try to make it as easy on yourself and your child as possible.

         Cô Alice Fraser – Thành viên của Nhóm Cùng Nhau Chia Sẻ

MÙA GIÁNG SINH, TẶNG TRẺ QUÀ GÌ?

http://eva.vn/lam-me/mua-giang-sinh-tang-tre-qua-gi-choi-nhu-the-nao-c10a248952.html

CHA MẸ HÃY VUI MỪNG KHI CON LÀM SAI

http://bestie.vn/2015/12/thay-vi-tuc-gian-cha-me-hay-vui-mung-khi-con-lam-sai

MÙA ĐÔNG, BẠN MUỐN CON BIẾT THÊM ĐIỀU GÌ?

Mùa đông đã thật sự về rồi, bạn muốn con biết thêm điều gì?  

http://eva.vn/lam-me/nhung-dieu-quan-trong-phai-day-tre-trong-mua-dong-c10a247525.html

ĐỂ TRẺ TỰ TIN THÀNH CÔNG...

Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất! 

http://eva.vn/lam-me/nhung-thoi-quen-bo-me-can-lam-de-tre-tu-tin-thanh-cong-c10a247682.html

Cách xử lí thông minh của cha mẹ khi con mắc lỗi

Khi con mắc lỗi, bạn sẽ làm gì?

http://eva.vn/lam-me/cach-xu-li-thong-minh-cua-cha-me-khi-con-mac-loi-c10a246216.html

Tại sao việc mắc lỗi, thậm chí gặp thất bại lại quan trong trọng học tập và cuộc sống?

 “Tôi có thể chấp nhận thất bại nhưng không thể chấp nhận việc không thử”.

Michael Jordan

“Đừng đánh giá tôi bởi những thành công mà hãy đánh giá bằng những lần tôi vấp ngã và tiếp tục đứng lên”

Nelson Mandela

Là một giáo viên tiểu học trong 12 năm và bây giờ trở thành mẹ của hai em bé dưới 2 tuổi, tôi đã có rất nhiều cơ hội nhận ra cách mà trẻ mắc lỗi trong lúc học và cách chúng ta có thể sử dụng chính những lỗi đó để giúp trẻ phát triển và tiến bộ hơn một cách tích cực trong quá trình chăm sóc trẻ. Là một giáo viên có 12 năm kinh nghiệm và đồng thời là một người mẹ của hai em bé như thế, bản thân tôi cũng từng mắc những sai lầm khi tôi dạy, học và giao tiếp với trẻ em. Những lần mắc lỗi đã cản trở tôi tạo ra những trải nghiệm học tập tốt nhất cho học trò của mình cũng như có được những kinh nghiệm nuôi dưỡng tuyệt vời nhất cho các con tôi. Tuy nhiên, sau những suy ngẫm về lỗi sai của mình và biết được lý do mà mình mắc phải, tôi đã nhận ra rằng tôi có thể dùng chính những kiến thức mà tôi thu được để làm tốt hơn ở những lần sau.

Thât khó để thừa nhận những sai lầm của mình khi là người cha, người mẹ, đặc biệt đối với con cái của mình, thậm chí với cả người bạn đời. Nhưng quan trọng là mỗi lần mắc sai lầm, ta thừa nhận đó là lỗi của mình và giữ cho riêng mình. Ta che giấu những lỗi lầm, giả vờ như chúng không tồn tại hay đổ lỗi cho người khác, điều đó ngầm gửi đến một thông điệp cho con cái chúng ta rằng những sai lầm và thất bại là những điều đáng xấu hổ, nên phớt lờ và không thể chấp nhận được. Điều này tạo ra một thói quen lo lắng và sợ hãi ở con trẻ, chúng e dè với việc chịu trách nhiệm cho hành động của mình và thất bại trong việc rút ra bài học.

Trong bài viết này, tôi sẽ chỉ ra làm thế nào để nhìn nhận sai lầm một cách  tích cực và cách chúng ta học hỏi từ những sai lầm ấy để trở nên tiến bộ hơn trong cuộc sống của mình và của con cái chúng ta.

Sai lầm chỉ cho ta cách nhận trách nhiệm

Cho phép mọi người nhận ra sai lầm và thất bại của mình hoặc nói về những lần mọi thứ đi “chệch đường tàu” mà chúng ta đã vạch sẵn từ trước hoặc ta đã hi vọng, thể hiện rằng chúng ta có thể nhận trách nhiệm cho những sai lầm ấy. Điều này gửi một thông điệp rõ ràng tới những người quanh ta rằng mọi thứ đều có thể xảy ra ngoài ý muốn và chúng ta hoàn toàn không phải xấu hổ hay ngượng ngùng khi mắc sai lầm. Đối mặt với thất bại bằng lòng tự trọng, chúng ta đã dạy cho con cái mình cách sống chính trực. Chấp nhận sự không hoàn hảo của bản thân chính là chúng ta chấp nhận cái không hoàn hảo của người khác. Điều này là vô cùng quan trọng với trẻ em, đối tượng luôn kiếm tìm tình thương yêu cũng như sự ủng hộ, và trở nên lo sợ sẽ không được chấp nhận bởi chúng thường mắc lỗi hay thể hiện sự không hoàn hảo của bản thân. Nỗi lo sợ mắc lỗi có thể cản trở một đứa trẻ đến nỗi chúng bắt đầu tránh tham gia những hoạt động hay tình huống nhất định, tệ nhất là chúng thậm chí từ chối thử làm bất cứ điều gì vì sợ bị chê cười và gặp phải thất bại. Điều này lặp lại nhiều lần có thể dẫn đến việc trẻ đánh mất cơ hội thu được những kĩ năng và trải nghiêm quý giá. Bằng chính những sai lầm của mình, ta chỉ ra cho con em mình rằng chúng cũng có thể mắc lỗi, điều đó là bình thường và hoàn toàn có thể chấp nhận được.

Những lỗi sai có thể được sử dụng (qua việc phân tích và đưa ra phản hồi) để giúp chúng ta hiểu ra những hiệu quả và chưa hiệu quả.

Học tập là một quá trình, qua đó chúng ta tạo ra những tiến bộ và phát triển cho đến khi ta đạt được một kỹ năng mong muốn hay đạt tới trình độ cụ thể nào đó. Trẻ em cần biết rằng trên con đường học hỏi, chúng sẽ đối mặt với những thách thức và đôi khi chúng sẽ nản lòng hoặc thất bại. Cho con cái hiểu rằng chúng ta đều có thể học được từ những sai lầm của mình và của người khác là một sự khích lệ lớn dành cho chúng. Trẻ bắt đầu cởi mở và chân thành học hỏi mà không sợ hãi, điều này sẽ giúp cho tính tò mò tự nhiên của chúng có thể tỏa sáng Khi chúng ta khuyến khích trẻ phản ảnh lại các lỗi lầm chính là chúng ta cho trẻ cơ hội nhìn nhận lại những hành động của chính trẻ và lựa chọn của trẻ, giúp trẻ phát triển những kỹ năng cần có để có những thay đổi tích cực trong cuộc sống riêng và trong học tập. Trẻ bắt đầu học cách giải quyết vấn đề một cách sáng tạo và độc lập hơn. Sau đó trẻ trở nên tự tin hơn khi va chạm những tình huống mới và những thử thách bởi vì trẻ đã có các cơ hội giải đáp những điều trẻ thắc mắc, những trải nghiệm của riêng mình và của những người khác. Những cách đó đã hỗ trợ và nuôi dưỡng những trải nghiệm của trẻ.  Đây là một món quà quý giá mà chúng ta mang đến cho trẻ (trẻ học nhiều điều qua việc quan sát người lớn và những hành động của người lớn) để trẻ có cơ hôi nhìn người lớn mắc sai lầm và cho trẻ thấy được rằng không có gì đáng xấu hổ khi mình mắc sai lầm.

Những sai lầm dạy chúng ta chấp nhận chính bản thân mình và những người xung quanh.

Lỗi sai giúp chúng ta đối mặt với nỗi sợ hãi của mình và hiểu được những nhược điểm của mình. Những sai lầm cho phép ta học hỏi từ bản thân và những người khác. Bằng cách thừa nhận những sai lầm của mình, chúng ta trở nên thấu hiểu và khoan dung hơn với lỗi lầm của người khác. Chúng ta trở nên tử tế, đồng cảm hơn và có thể sẵn sàng giúp đỡ và hỗ trợ người khác. Ta bắt đầu chia sẻ những kinh nghiệm và hiểu biết một cách không xét nét và nhận ra ta có thể nhận những ý tưởng và gợi ý của người khác một cách dễ dàng hơn cũng như tự tin đưa ra những đề xuất của mình để tiến bộ hơn. Trẻ em bắt đầu hợp tác và làm việc cùng nhau, hỗ trợ và học hỏi lẫn nhau. Chứng kiến cha mẹ làm mẫu là điều thiết yếu đối với trẻ để chúng có thể bắt chước lại. Bằng cách cho con thấy được bạn hợp tác khi làm việc cùng người khác, thừa nhận những cách khác nhau để tiếp cận vấn đề hoặc thử thách và không e sợ những phản ứng của mọi người khi mình mắc lỗi, bạn dạy cho con cách chấp nhận bản thân và người khác. Bạn cho con những “bí kíp” để có thể tự tin nêu quan điểm cũng như tiếp thu những điều tốt của người khác và áp dụng nó vào trường hợp của bản thân một cách hiệu quả nhất.

Những sai lầm cho chúng ta thấy cách sống mà chúng ta lựa chọn cho cuộc đời mình.

Những sai lầm dạy chúng ta cách gắn kết với cuộc sống và nhận ra cuộc đời ta thiếu sót những gì. Qua việc sở hữu những sai lầm của chính mình, chúng ta bắt đầu nhận ra mình cần gì để vượt qua hậu quả của những sai lầm đó và tạo ra những thay đổi cho phép chúng ta sống theo cách mà mình có thể tự hào và hài lòng về bản thân. Trẻ em không khác gì với chúng ta, chúng không thích những cảm giác tiên cực có liên quan tới những lỗi sai và thất bại. Dạy cho trẻ cách nhận lấy những cảm giác này và và dùng chúng để tạo ra những thay đổi tích cực là một kỹ năng có giá trị tuyệt vời để truyền đạt. Thành công trong việc học từ những thất bại có thể tạo ra một năng lực vượt trội. Theo cách này, những sai lầm cho chúng ta cơ hội để truyền cảm ứng cho người khác. Với việc chỉ ra cho con mình thấy chỗ bạn mắc sai lầm, bạn đang khuyến khích chúng tìm ra giải pháp và những cách tiếp cận mới với những thiếu sót và sai lầm. Tụi trẻ sẽ hứng thú với thử thách mà bạn cho rằng cực kì khó khăn. Chúng sẽ được truyền cảm hứng để đối mặt với việc phân tích vấn đề và khó khăn, tìm ra những cách vượt qua thử thách một cách sáng tạo. Chỉ cho trẻ thấy rằng có thể “thua keo này ta bày keo khác” là một trong những bài học quan trong nhất trong cuộc sống mà bạn có thể chia sẻ. Khuyến khích trẻ không từ bỏ, luôn theo đuổi và bền chí là cực kỳ quan trọng đối với khả năng kiên trì của trẻ và để chúng có thể đạt được những mục tiêu đã đề ra cho bản thân.

Để thừa nhận những sai lầm cần có sự khích lệ, để học từ những sai lầm đòi hỏi sự sáng suốt và để tạo ra những thay đổi như một lời đáp lại những sai lầm thì cần có thời gian. Phần thưởng cho những nỗ lực này không chỉ là bạn có thể nhận ra những tiến bộ của con cái mà còn trở thành một phần tích cực trong quá trình học tập và phát triển của chúng, đồng thời tạo ra những thay đổi tốt cho cuộc sống của mình. Bạn và con cái sẽ có sự tin cậy lẫn nhau và văn hóa “không đổ lỗi” giúp cho trẻ thêm tự tin, độc lập và phát triển những kỹ năng.

   Cô Alice Fraser – Thành viên của Nhóm Cùng Nhau Chia Sẻ

10 NGHÌN ĐỒNG, MỘT BÓ HOA VÀ BÀI HỌC DẠY CON ĐẦY Ý NGHĨA

http://bestie.vn/2015/11/10-nghin-dong-mot-bo-hoa-va-bai-hoc-day-con-day-y-nghia

20/11

http://eva.vn/day-con/rat-nhieu-bo-me-dang-bay-to-tinh-cam-ho-con-ngay-20-11-c14a245104.html

HỘI THẢO 'TỰ TIN LÀM SAI'

ĐIỀU ƯỚC CỦA TRẺ

http://eva.vn/lam-me/su-that-khong-ngo-dang-sau-dieu-uoc-con-tre-c10a244112.html

BÓ HOA TỪ CẬU BÉ XA LẠ KHIẾN CÔ CHỦ TIỆM LÀM ĐẸP BẤT NGỜ

http://m.vietnamnet.vn/vn/giao-duc/271871/bo-hoa-tu-cau-be-xa-la-khien-co-chu-tiem-lam-dep-bat-ngo.html

10 thực hành hay cho những ai muốn trẻ lớn lên chuẩn ’men’ và ‘chuẩn ‘lady’

Thời buổi hiện tại, không những ở Việt Nam mà còn ở nhiều nơi khác, thời gian cho gia đình càng ngày càng co lại. Ba mẹ cảm thấy có lỗi khi quỹ thời gian cho con ít dần. Ai cũng yêu con nên hi sinh thời gian của bản thân để dành hết cho con. Vậy sao, bạn không dùng thời gian quý báu này đúng cách, để mang lại hiệu quả cao… Hơn hết, nếu bạn biết tham gia con vào các công việc hàng ngày, con bạn được gần gũi với bạn nhiều hơn, và trên hết, bạn có nhiều cơ hội để dạy con biết tự lập và có trách nhiệm.

Xin phép chia sẻ với các bậc phụ huynh 10 thực hành dưới đây:

1.      Tạo điều kiện cho con được chọn lựa trong khuôn khổ cho phép. 

Ví dụ như cho con có tiếng nói trong việc chọn áo quần mặc mỗi ngày, ngay cả con phối màu hay phối áo và quần chẳng ra ‘style’ nào cả.  Hãy tưởng tưởng từ sáng đến chiều, có ai đó lập trình 1 ngày của bạn, từ việc nhỏ như mặc gì, ăn gì đến việc lớn như đi đâu, chơi với ai…  Bạn sẽ phát sốt lên ngay và đảm bảo sống sót không quá 3 ngày đâu. Con có thể mắc lỗi, chọn sai, phối hợp chưa đúng… nhưng đã có bố mẹ bên cạnh sẵn sàng hỗ trợ khi cần!

2.      Con tham gia vào việc chuẩn bị cho các hoạt động trong ngày, khi có thể và với những việc phù hợp. 

Ví dụ như con phụ Bà quét lá khô ngoài sân, phân phát muỗng đũa trong bữa ăn tối, cho kem đánh răng lên bàn chải mỗi buổi sáng cho cả nhà… Hãy giao cho con công việc và dạy cho con có trách nhiệm.

3.      Tham gia hỏi ý kiến của con, đặc biệt là những quyết định có liên quan đến con. 

Ví dụ như ‘Mẹ đang định dời cái bàn này qua bên góc này, các con thấy sao?  Nếu làm vậy thì có ảnh hưởng đến ai trong nhà mình không nhỉ?’ Không những con thấy mình được tôn trọng, mà bố mẹ còn gửi thông điệp ‘Người lớn đang lắng nghe suy nghĩ và ý kiến của các con đây.’ Các con luôn làm cho bố mẹ ngạc nhiên với những ý tưởng rất ư là sáng tạo… mà đôi khi có cố lắm, người lớn cũng khó nghĩ ra!

4.      Tôn trọng các quyết định của con khi có thể

Ví dụ như khi con muốn ăn canh trước rồi mới ăn cơm! Mẹ và bà sẽ tự hỏi ‘Có gì không an toàn khi để con làm thế không?’, ‘Có nhất thiết phải ăn cơm trước không?’, ‘Có khoa học nào chỉ ra như vậy không tốt cho sức khoẻ không?’ và ‘Con sẽ được gì khi con thử nghiệm đảo lộn thứ tự các món ăn?’… 

5.      Giúp con hiểu rõ sự ảnh hưởng của các chọn lựa

Ví dụ như nếu con chọn không ngủ trưa, mà chỉ nằm nhắm mắt nghỉ ngơi thì đến chiều con sẽ thấy mệt, bớt hứng thú với các hoạt động, hoặc tối ngủ gục trước khi nghe hết câu chuyện bố đọc. Có thể lúc đầu con cảm thấy ‘khoái chí’ khi các bạn ngủ, chỉ có mình mình thức… nhưng dần dần con sẽ biết cân nhắc để có chọn lựa thông minh, phù hợp với mình. Với ví dụ này, sẽ không lâu đâu trước khi cảm giác ‘khoái chí ‘ biến mất, nhường lại cho cảm giác tiếc nuối những giây phút được bố ôm vào lòng say sưa trong thế giới tưởng tượng của truyện.

6.      Dạy con tư duy giải quyết vấn đề

Ví dụ như sáng sớm mới ngủ dậy, con hốt hoảng báo con quên làm bài tập cho 1 môn học mất rồi. Những lúc như thế này, vì thời gian cấp bách, người lớn mình thường nhảy vào giải quyết vấn đề hộ con. Nghiêm trọng nhất là ‘Thôi con đi đánh răng thay đồ, mẹ tranh thủ làm cho rồi cầm đi nộp. Lần này thôi đấy nhé. Đầu óc để đâu mà không nhớ gì hết hả con?!’. Hoặc là “Thôi đánh răng rồi làm bài. Hôm nay ngồi đằng sau ăn sáng bằng bánh mì vậy. Chắc là sẽ kịp.’  Cả 2 cách giải quyết đều không ổn. 100 cách giải quyết khác cũng đều không ổn nếu thiếu đi yếu tố quan trọng:  tự con phải tư duy và gợi ý cách giải quyết vấn đề. Người lớn đóng vai trò hỗ trợ nếu cần thiết nhưng con phải là ‘vai chính’! Chỉ có con mới biết bài tập dài hay ngắn, khó hay dễ… hậu quả nếu sáng nay không có bài nộp thì sẽ như thế nào, v.v.. Suy nghĩ  và giải quyết vấn đề giúp con đồng nghĩa với việc bạn quyết định sống đến 130 tuổi để nuôi con cả đời!

7.      Cho con khoảng trống để ‘thử sức’ nhưng là chỗ tựa khi con cần

    Ví dụ như tối con chuẩn bị ba lô cho mai đi học. Lần này phải đem nhiều sách vở và dụng cụ học nhiều hơn. Rồi còn 1 cuốn truyện thích nhất Cô giáo nhắc đem lên chia sẻ với lớp nữa. Con loay hoay xếp vào lấy ra, sao cho ba lô có thể kéo lại được. Có người sẽ làm hộ cho con hay càm ràm ‘Có nhiêu đó mà nãy giờ chưa xong. Khuya lắm rồi còn không chịu đi ngủ’.  Hãy để con thử sức và có mặt khi con cần ‘Ba thấy con đang cố gắng sắp xếp sao cho vừa hết vào trong ba lô (cái này là công nhận cố gắng của con). Nếu Heo cần ba giúp gì thì lên tiếng nhé!? (cái này nhắc cho con nhớ là luôn có ba mẹ đồng hành với con, dù là việc nhỏ và quan trọng hơn nữa là con là người quyết định mình cần giúp hay không, làm chủ bản thân chứ không phải ba mẹ đánh giá theo con mắt của người lớn và quyết định hộ con)”.

8.      Khuyến khích, khen ngợi những nỗ lực của con, không nhất thiết tất cả cố gắng đều phải có kết quả

Ví dụ như con học buộc dây giày.  Kĩ năng buộc dây giày là một kĩ năng khó với trẻ. Có bạn phối hợp 2 tay với nhau tốt thì sẽ làm rất nhuần nhuyễn và nhanh. Có bạn mãi đến 7-8 tuổi vẫn còn đang chật vật tập luyện. Không sao cả vì mỗi bạn phát triển ở mỗi tốc độ khác nhau. Sẽ xuất sắc trong lĩnh vực này, nhanh nhẹn trong lĩnh vực kia và cần thêm thời gian ở lĩnh vực nọ. Con cố gắng nhưng vẫn cần bạn trợ giúp cột giày. Tuỳ tình hình, bạn có thể nói ‘Mẹ thấy con chéo hai dây qua với nhau như vậy là đúng rồi đó’; ‘Con gấp 2 sợi dây lại thành 2 cái vòng để cột vào nhau như thế là chuẩn đấy con ạ’; ‘Mẹ thấy con đang rút kinh nghiệm để tạo cái vòng không to lắm, khi kéo không bị tuột vòng ra’ v.v..  Ở đây, con chưa cột được dây giày nhưng ta vẫn khen các nỗ lực của con, điều này truyền cho con động lực kiên trì hơn nữa, đạt được kĩ năng đang muốn học. 

9.      Đồ chơi phù hợp với lứa tuổi và dạy con có thói quen dọn dẹp đồ chơi sau khi chơi xong

Ví dụ như khi bạn mua cho con món đồ chơi mà không cần suy nghĩ nhiều con cũng chơi được ngay, hoặc cách chơi quá khó … cả hai trạng thái đều làm cho trẻ mau chán. Bạn tiếc tiền khi mua món đồ chơi này cho con, càm ràm… và thế là vừa mất tiền mà con lại không vui!  Vậy nên bạn cần chọn đồ chơi phù hợp với tuổi của con. Nghiên cứu chỉ ra rằng, ngoài thời gian tương tác với người lớn và với trẻ con khác, trẻ cần cơ hội được chơi một mình. Đồ chơi phù hợp với lứa tuổi giúp trẻ tập trung và chơi một mình lâu hơn, không chốc chốc lại chạy đến nhờ mở cái này hay vặn cái kia.

10. Hướng dẫn con lập ra các mục tiêu và các bước cần làm để đạt được mục tiêu đó

Ví dụ như con nằm trong dàn đồng ca của trường và sắp đến sẽ có một buổi biểu diễn nhân dịp gì đấy. Con lo lắng và có thể mất ăn mất ngủ vì sự kiện lớn này. Bạn có thể ngồi xuống nói chuyện với con, bằng những câu hỏi dẫn dắt, bạn giúp con tìm ra đâu là vấn đề. Có phải thiếu thời gian để tập? Có phải lời bài hát chưa thuộc? Có phải thanh nhạc chưa tốt nên sai nhịp? v.v.. Khi con thấy được vấn đề, bạn hướng con đến việc lập ra kế hoạch đưa ra các bước để con đạt được mục tiêu. Có thể là tập chung với một ai đó hay lên mạng tìm lời của bài hát…

Có lẽ để làm được 10 thực hành trên trong thời buổi ‘cập rập’, bận rộn như hiện nay không dễ chút nào nhỉ? Nhưng nếu ‘đầu tư’ một chút, bạn tạo cơ hội và ‘môi trường thuận lợi’ cho con, bạn nghĩ con bạn sẽ bộc lộ những gì? Có thể con bạn sẽ phản ứng và có những thay đổi mà chính bạn cũng không thể tượng tượng được thì sao!

Vậy hãy bắt đầu từ hôm nay vì các chuẩn ‘men’ và chuẩn ‘lady’ của tương lai nào!

                                                         Nguyễn Trần Nghi Tuệ